Rdest ptasi to roślina jednoroczna lub dwuletnia należąca do rodziny rdestowatych. Łodyga jest rozgałęziona, pełzająca (rzadziej wznosząca się), osiąga 10-50 cm długości. Młode pędy boczne wyraźnie się wznoszą. Liście są owalne, eliptyczne lub równowąskie, drobne, przytwierdzone krótkimi ogonkami, z pochwą obejmującą łodygę. Kwiaty są białozielone, seledynowe lub czerwonawozielone, niepozorne i wyrastają w kątach liści. Kwitnienie ma miejsce od czerwca do października. Owocem jest trójkanciasty orzeszek.
Surowcem zielarskim jest ziele, które zawiera flawonoidy, krzemionkę rozpuszczalną, garbniki, kwasy polifenolowe, cukry i sole mineralne.
Surowiec wykazuje działanie moczopędne ( zwiększa wydalanie moczu w kamicy nerkowej), żółciopędne, przeciwkrwotoczne i ściągające. Wykorzystywany jest także wewnętrznie przy schorzeniach płucnych, a zewnętrznie przy krwawiących, źle gojących się ranach.
Skuteczność ziół jest zauważalna wyłącznie przy regularnym i dłuższym stosowaniu.