Serdecznik to bylina należąca do rodziny jasnotowatych, osiąga 30-150 cm wysokości. Łodyga jest rozgałęziona, wznosząca się prosto, czterokanciasta, owłosiona, niekiedy nabiegła czerwonawo. Liście przyziemne i niższe łodygowe są dłoniastosieczne, górne natomiast są węższe. Wszystkie liście przytwierdzone są długimi ogonkami i ustawione parami naprzeciw siebie. Kwiaty są wargowe, drobne i wyrastają w nibyokółkach w kątach liści. Górna warga jest różowa i na brzegach silnie owłosiona, a dolna purpurowo-biała z żółtym odcieniem, cętkowana. Kwitnienie ma miejsce od czerwca do sierpnia (września). Owocem jest rozłupnia.
Surowcem zielarskim jest ziele, które zawiera flawonoidy, garbniki, glikozyd dwuterpenowy marubinę, saponiny, alkaloid – stachydrynę, kwasy organiczne, sole wapnia, potasu, krzemu.
Surowiec wykazuje działanie uspokajające, wzmacniające, regulujące pracę serca, przeciwskurczowe, ściągające, słabo moczopędne i przeciwbiegunkowe. Polecany jest zwłaszcza przy kołataniu serca i arytmii. Ponadto wzmacnia mięsień sercowy, pomaga przy nadciśnieniu, wzmacnia w klimakterium, stanach lekowych i osłabieniu serca, a jego przeciwskurczowe własności wykorzystuje się przy bólach brzucha (zmniejsza skurcze jelit), wzdęciach, zaburzeniach trawienia, biegunkach i przy bolesnym miesiączkowaniu. Zewnetrznie stosowany jest do irygacji pochwy lub upławach oraz do przemywania oczu w zapaleniu spojówek lub przy zmęczonych oczach.
Skuteczność ziół jest zauważalna wyłącznie przy regularnym i dłuższym stosowaniu.
