Odkrywanie smaku i wartości odżywczych zapomnianego zboża

Orberkulmer Rotkorn, czyli odmiana orkiszu znana z wyjątkowych walorów zdrowotnych i smakowych, powraca do łask w kuchniach na całym świecie. To starożytne zboże, które przez wieki było cieniem swoich bardziej popularnych krewnych jak pszenica, dziś jest cenione zarówno przez szefów kuchni, jak i entuzjastów zdrowego odżywiania. W tym wpisie przybliżymy historię Orberkulmer Rotkorn, wyjaśnimy, dlaczego warto go włączyć do diety. Odkryjmy razem, jak to starodawne ziarno może wzbogacić współczesne diety, dodając im wartości odżywczych oraz kulinarnego zadowolenia.

Krótka historia orkiszu

Orkisz, znany naukowo jako Triticum spelta, jest jednym z najstarszych uprawianych zbóż, którego historia sięga około 5000 lat wstecz, a jego pochodzenie wiąże się z regionami Bliskiego Wschodu i Europy Wschodniej. Jego popularność rozprzestrzeniła się w średniowiecznej Europie, gdzie był ceniony za swoje właściwości odżywcze i wytrzymałość na trudne warunki uprawy. W przeciwieństwie do bardziej nowoczesnych rodzajów pszenicy orkisz jest bardziej odporny na choroby, co częściowo wynika z jego twardszej łuski, która chroni ziarno przed szkodnikami i zanieczyszczeniami.

Orberkulmer Rotkorn to specyficzna odmiana orkiszu, która została wyhodowana w Niemczech w początkach XX wieku. Jej nazwa pochodzi od miejscowości Oberkulm, a "Rotkorn" odnosi się do charakterystycznego czerwonawego odcienia ziaren. Orberkulmer Rotkorn zdobył popularność dzięki swoim wyjątkowym cechom, takim jak intensywny smak, wysoka zawartość białka oraz dobre właściwości piekarnicze. Co ważne, zboże to zachowało wiele z pierwotnych cech orkiszu, w tym wyższą zawartość minerałów i witamin w porównaniu z tradycyjnymi odmianami pszenicy.

Współczesne zainteresowanie Orberkulmer Rotkorn i innymi odmianami orkiszu wynika z rosnącej świadomości na temat zdrowia i żywności ekologicznej. Orkisz Orberkulmer Rotkorn stał się ważnym składnikiem diety osób dbających o zdrowie, a także tych, którzy mają lekkie nietolerancje na gluten, ponieważ orkisz zawiera go mniej niż typowa pszenica, chociaż nadal nie jest zalecany dla osób z celiakią.

Oberkulemr rotkorn i św. Hildegarda

Orkisz i jego związek ze św. Hildegardą z Bingen, niemiecką benedyktynką żyjącą w XII wieku, jest wyjątkowo interesujący i pełen głębi. Święta Hildegarda, uważana za jedną z pierwszych osób zajmujących się naturalnymi metodami leczenia, bardzo wysoko ceniła orkisz za jego właściwości zdrowotne i odżywcze, co wówczas było dosyć rzadkie.

W swojej pracy "Physica" Hildegarda opisuje orkisz jako "najlepsze ziarno", zalecając jego spożycie ze względu na łagodność dla żołądka, łatwość trawienia oraz zdolność do dostarczania siły i zdrowia ciału. Podkreślała, że orkisz jest znacznie lepszy od innych zbóż, ponieważ zawiera ciepło i zapewnia solidną podstawę dla diety każdej osoby, niezależnie od stanu zdrowia.

Św. Hildegarda przypisywała orkiszowi także właściwości lecznicze, w tym zdolność do poprawy krążenia krwi, zwiększania radości i osłabiania wpływu depresji. Zalecała spożywanie pokarmów z orkiszu dla osób cierpiących na różne dolegliwości, wierząc, że jego regularne włączanie do diety może znacząco poprawić stan zdrowia.

Jej podejście było niezwykle nowatorskie, szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę epokę, w której żyła. Współcześnie, w kontekście rosnącego zainteresowania zdrowym odżywianiem i powrotu do naturalnych metod leczenia, nauki św. Hildegardy zyskały na nowo popularność, a orkisz jako zdrowa alternatywa dla nowoczesnych, intensywnie przetwarzanych zbóż, jest ponownie doceniany.

Znaczenie orkiszu w nauczaniu św. Hildegardy z Bingen podkreśla, jak długą historię ma wykorzystanie tego zboża w Europie i jak głębokie są jego korzenie w tradycji holistycznego zdrowia i naturalnej medycyny.

Właściwości orkiszu Oberkulmer rotkorn

Orkisz Orberkulmer Rotkorn jest ceniony za szereg właściwości, które sprawiają, że jest to zboże wyjątkowe zarówno pod względem wartości odżywczych, jak i zastosowań kulinarnych. Oto główne cechy tej odmiany orkiszu:

• Wysoka zawartość białka: Orberkulmer Rotkorn jest znany z wyższej zawartości białka w porównaniu do wielu innych odmian pszenicy, co czyni go atrakcyjnym wyborem dla osób dbających o wysokobiałkową dietę.
• Obfitość składników mineralnych i witamin: Zawiera znaczne ilości magnezu, żelaza, fosforu, a także witamin z grupy B, które są niezbędne dla zdrowego funkcjonowania organizmu.
• Dobre właściwości piekarnicze: Mimo iż orkisz zawiera mniej glutenu niż tradycyjna pszenica, Orberkulmer Rotkorn jest ceniony za swoje właściwości piekarnicze, co pozwala na przygotowanie z jego mąki chlebów i innych wypieków o doskonałej teksturze i smaku.
• Odporność na choroby: Podobnie jak inne odmiany orkiszu, Orberkulmer Rotkorn jest bardziej odporny na choroby roślinne w porównaniu z nowocześniejszymi odmianami pszenicy. To czyni go atrakcyjnym wyborem dla rolnictwa ekologicznego i zrównoważonego, gdzie stosowanie pestycydów jest ograniczone.
• Wyższa strawność: Chociaż orkisz zawiera gluten, jest on uważany za łatwiej strawny niż gluten zawarty w tradycyjnej pszenicy. To sprawia, że orkisz Orberkulmer Rotkorn może być lepiej tolerowany przez osoby z wrażliwością na gluten, choć nie jest odpowiedni dla osób cierpiących na celiakię.
• Intensywny smak i aromat: Orberkulmer Rotkorn jest znany ze swojego bogatego, orzechowego smaku i aromatu, co sprawia, że wypieki z jego mąki są szczególnie smaczne i mają głęboki, złożony profil smakowy.

Zarówno pod względem wartości odżywczych, jak i zastosowań kulinarnych, orkisz Orberkulmer Rotkorn jest wyjątkowym zbożem, które zyskuje coraz większe uznanie wśród osób poszukujących zdrowych i naturalnych produktów spożywczych.

Orkisz Orberkulmer Rotkorn z powodzeniem może być wykorzystywany w nowoczesnej kuchni, dostarczając zarówno smaku, jak i wartości odżywczych. Dzięki swoim wszechstronnym zastosowaniom jest to zboże, które można łatwo włączyć do różnych posiłków, zachęcając do eksploracji nowych, zdrowych i smacznych opcji kulinarnych. 

Orberkulmer Rotkorn jest doskonałym wyborem dla piekarzy szukających alternatywy dla standardowej pszenicy. Można z niego przygotować chleb, bułki, ciasta, a nawet pizzę. Mąka z orkiszu tej odmiany charakteryzuje się dobrymi właściwościami spulchniającymi i jest w stanie wytworzyć miękki, ale elastyczny miąższ, co sprawia, że wypieki są zarówno smaczne, jak i atrakcyjnie wyglądają.
Orkisz nadaje się również do produkcji makaronów, które będą miały wyższą zawartość białka i będą bardziej pożywne niż tradycyjne makarony pszenne.
Orberkulmer Rotkorn może być przetwarzany na płatki śniadaniowe lub używany do produkcji domowej granoli. Jego orzechowy smak doskonale komponuje się z owocami, orzechami i miodem.
Ugotowane ziarna orkiszu mogą być świetnym dodatkiem do sałatek lub samodzielnym daniem podobnym do kaszy. Dzięki bogatemu smakowi i teksturze mogą wzbogacić nawet najprostsze potrawy.
Orkisz ten można stosować do tworzenia zdrowych przekąsek, takich jak batoniki energetyczne czy przekąski zbożowe, które będą świetną alternatywą dla przetworzonych przekąsek z wysoką zawartością cukru.

W naszej zielarni również można znaleźć produkty z orkiszu odmiany Oberkulmer Rotkorn od polskiej firmy Orvita. Ta mała rodzinna firma prowadzi uprawy tej odmiany orkiszu bez pestycydów, herbicydów, fungicydów, glifosatu, czy randapu. Nie stosują środków na skracanie łodyg oraz żadnych środków do osuszania ziarna, które zostaje zebrane w odpowiednim czasie i przechowywane w odpowiednich, czystych warunkach. Dostępne są mąki orkiszowe, makarony, płatki.

Prowadzimy również sprzedaż chlebów z małej piekarni, wypiekanych właśnie z orkiszu wspominanej tu odmiany. Chleby na zakwasie, żytnim lub orkiszowym (tzw. chleb św. Hildegardy).

Zapraszamy do zamówień w każdy poniedziałek, odbiór chlebków w środy w naszych zielarniach.