Sposoby na osłabienie, brak energii i chroniczne zmęczenie

Chyba każdemu z nas zdarzają się słabsze dni. Jesteśmy wtedy senni, nasze mięśnie unikają wysiłku i najchętniej spędzilibyśmy cały dzień w łóżku oglądając netflixa. I nie ma w tym absolutnie nic złego, każdy zasługuje na porządny day off co jakiś czas. Problem pojawia się wtedy, gdy stan podobny do całkowitej bezsilności miewamy na co dzień. Nie ważne jak długo trwa sen i jak wielu relaksującym zajęciom się oddaliśmy – i tak cały czas daje się odczuć frustracja, rezygnacja i kompletny brak energii.

PRZYCZYNY CHRONICZNEGO ZMĘCZENIA

Przyjmuje się, że ciągnące się, często przez wiele dni, zmęczenie jest reakcją obronną naszego organizmu, często na przepracowanie lub przebodźcowanie. Pojawia się w momencie, gdy już tylko ono może uchronić nasz organizm przed nadmiernym wysiłkiem związanym na przykład z pracą, który mógłby doprowadzić do zrobienia sobie krzywdy.

W ludzkim organizmie znajdują się miliony komórek, a każda z nich odpowiada za inne zadania. Jedne odpowiadają za pracę serca, inne za pracę mózgu, jeszcze inne za prawidłowy przepływ krwi itp. Każda z nich spełniając swoje zadania zużywa naszą energię, którą można przyrównać do paliwa w naszym ciele. Energia ta transportowana jest do wszystkich komórek, niezależnie od wykonywanego przez nie zadania, w ten sam sposób – poprzez mitochondria. Są to organella stanowiące centra energetyczne dla komórek. Ich celem jest dostarczanie komórkom energii ATP, która pobudza je do działania i daje siły do pracy. ATP (trójfosforan adenozyny) to substancja, która jest uniwersalnym nośnikiem energii w organizmie. Nasze ciało wykorzystuje ją do praktycznie każdego zachodzącego w nas procesu, od skurczu mięśnia, po produkcję odpowiednich hormonów. W momencie, gdy mitochondria nie pracują w sposób odpowiedni, dostarczamy do komórek zbyt małą ilość ATP, przez co pracują one wolniej. Objawia się to charakterystycznym osłabieniem i brakiem energii.

PRZYCZYNA

Dokładna przyczyna tej dolegliwości nie jest do końca poznana i nadal trwają badania na ten temat. Głównymi podejrzanymi są tutaj schorzenia psychiczne, zbyt intensywne treningi i stres,. Ale może to być też tarczyca, szeroko pojęta gospodarka hormonalna, stan jelit oraz niedobory składników w organizmie. Przyjmuje się jednak, że chroniczne zmęczenie może oznaczać niewydolność mitochondrialną. Oznacza to w praktyce tyle, że mitochondria osób borykających się z tą dolegliwością wytwarzają za mało ATP. Niedobory tej substancji spowalniają pracę komórek w całym organizmie i to samo dzieje się ze wszystkimi jego aktywnościami. Możliwe jest także nasilenie depresji, ponieważ bez energetyzującego ATP neuroprzekaźniki, takie jak serotonina i acetylocholina, nie funkcjonują poprawnie.

JAK WESPRZEĆ PRODUKCJĘ ENERGII?

Wpływ mikrobioty jelit na stan psychofizyczny człowieka jest stosunkowo niedawno odkrytym zagadnieniem. W związku z tym, procesy zachodzące z jej udziałem nie są do końca poznane. Wiadomo już jednak, że proces tworzenia energii najczęściej ma swój początek właśnie w nich, i od ich stanu zależy, jak wiele tej energii będziemy w stanie dostarczyć do komórek. Dlatego właśnie każdej osobie dotkniętej chronicznym zmęczeniem na początek zalecamy zatroszczenie się o stan jelit i bakterii, które się w nich znajdują. Wiąże się to ze zmianą nawyków żywieniowych i/lub wprowadzeniem skutecznej probiotykoterapii. Przy wyborze preparatu zawierającego bakterie probiotyczne warto skonsultować się ze specjalistą, gdyż nie wszystkie są w pełni efektywne. Po rozpoczęciu leczenia uwzględniającego bakterie jelitowe, warto zwiększyć także podaż błonnika, oraz rozważyć spożywanie produktów znanych jako prebiotyki. Są one odżywką dla bakterii probiotycznych i znacznie przyspieszają ich rozwój i wzrost w jelitach. Według specjalistów, warto również rozważyć zmianę diety na dietę paleolityczną, lub przynajmniej ograniczyć ilość produktów przetworzonych w ciągu dnia.

PRODUKCJA ENERGII

Po zajęciu się jelitami czas przyjrzeć się wcześniej opisanym mitochondriom i poprawić ich funkcjonowanie. W tym celu polecamy D-rybozę, oraz Koenzym Q10. D-ryboza jest cukrem prostym, który znajduje się we wszystkich żywych komórkach organizmu. Bez niej niemożliwe jest wytworzenie ATP. Jest ona substancją w całości naturalną i bardzo pomocną w stanach zwiększonego zapotrzebowanie na energię.

Koenzym Q10 zasłynął głównie jako specyfik polecany przy problemach sercowo-naczyniowych. Pełni on jednak o wiele więcej funkcji w naszych organizmach. Koenzym ten, który generuje energię w formie adenozynotrifosforanu. Odpowiada aż za 95% energii w organizmie człowieka. Jest on także silnym przeciwutleniaczem. Jego poziom intensywnie spada wraz z wiekiem i najczęściej brakuje go u osób starszych. Zdarzają się jednak sytuacje i stany patologiczne, gdy na jego niedobory cierpią także osoby młodsze.

W poprawnym funkcjonowaniu mitochondriów pomogą także: magnez, acetylo l-karnityna, oraz NAD, który pomaga przekształcić składniki odżywcze w energię, oraz reguluje wiele procesów komórkowych.

CO JESZCZE?

Coraz popularniejsza staje się dzisiaj także witamina B12. Na jej niedobory najczęściej narażone są osoby starsze, oraz weganie i wegetarianie. Jej niedobory, poza negatywnym wpływem na produkcję czerwonych krwinek, objawiają się także upośledzeniem funkcji psychologicznych i problemem niskiego statusu antyoksydacyjnego. Ważny jest także poziom innych witamin z grupy B, gdyż ich niedobory stanowią zagrożenie dla prawidłowej pracy nadnerczy, układów krwionośnego, hormonalnego i psychicznego. Za walkę ze zmęczeniem najbardziej odpowiadają witaminy B1, B2, B3, B5, B6, B12 i kwas foliowy. Ta liczna grupa również jest niezbędnym orężem do zwalczania osłabienia. Z pozostałych witamin i składników pośredniczących w produkcji energii ważne są także witaminy A, E, D, oraz kwasy Omega-3. Ważny jest także poziom aminokwasów, szczególnie tyrozyny.

Osoba pragnąca powrócić do codzienności pełnej energii i wigoru może wspomagać się produktami dodającymi energii doraźnie, zawierającymi kofeinę, lub wyciągi z żeń-szenia. My jednak proponujemy zwalczenie problemu u jego źródła. W tym celu zalecamy zwrócenie uwagi na aspekty, które wymieniliśmy w tym tekście. Pamiętajmy też o tym, jak ważna jest dieta i w razie potrzeby skontaktujmy się z zaufanym dietetykiem. Nie zapominajmy również o dużej roli, jaką odgrywa sen i poświęcajmy mu najlepiej 8-9h w ciągu doby, najlepiej pomiędzy godzinami 21:30 a 6:30. Pozwoli to naszym mitochondriom się zregenerować i odżywić po całym dniu ciężkiej pracy.